Het ontwerp- en bouwproces

Een (ver)bouwopgave wordt vaak voorafgegaan door een huisvestingsprobleem. Uw huidige huisvesting voldoet niet meer aan uw wensen en eisen, is te klein of heeft een slechte energieprestatie. Uw bedrijf groeit en moet uitbreiden of u start een geheel nieuwbedrijf. Er zijn vele scenario's denkbaar. Om met de ontwerpers van uw huisvesting goed te communiceren is een helder programma van eisen (PVE) noodzakelijk. In een PVE legt u als opdrachtgever vast welke eisen u stelt aan de huisvesting van uw bedrijf, goederen, personeel, familie, et cetera. U legt hierin niet alleen uw ruimtelijke eisen vast die tot uitdrukking worden gebracht in een ruimtestaat met oppervlaktes, maar ook uw wensen op het gebied van duurzaamheid, energiegebruik, vormgeving, uitstraling, functionaliteit, beheer en onderhoud. 

De architect kan een dergelijk PVE voor u opstellen of u hierbij assisteren. Samen met de architect kunt u definiëren welke doelen voor de (ver)bouwopgave moeten worden bereikt en welke middelen hiervoor het meest geschikt zijn. Een mogelijke uitkomst van een dergelijke verkenning kan overigens zijn dat de architect u adviseert niet te bouwen. Nieuw- of verbouw is niet onder alle omstandigheden de oplossing.

Een grondige inventarisatie van uw eisen, wensen en ambities zal u als opdrachtgever uiteindelijk meer geld opleveren dan kosten. U begint het ontwerpproces namelijk  met u startdocument dat u in staat stelt helder en eenduidig met alle bij het ontwerp- en bouwproces betrokken partijen te communiceren. Dit beperkt de kans op communicatiefouten die resulteren in faalkosten.

Naast het vertalen van uw eigen wensen en eisen in een ruimtestaat en het vastleggen van de bijbehorende ruimtes en/of te huisvesten functies, dient u van begin af aan ook rekening te houden met een aantal wettelijke verplichtingen die invloed hebben op de wijze waarop de bouwopgave zal worden vormgegeven. Hierbij moet onder meer aandacht zijn voor eisen die door de overheid aan gebouwen wordt gesteld door middel van:

- De Wet Ruimtelijke Ordening (Wro)
- De Flora- en faunawet, de Natuurbeschermingswet en de Wet milieubeheer
- De Monumentenwet
- De Woningwet
- De gemeentelijke Welstandsnota
- De gemeentelijke bouwverordening
- De gemeentelijke bomenverordening
- Het Activiteitenbesluit
- Eventuele provinciale of gemeentelijke convenanten
- De Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo)

Tot slot wordt in de initiatieffase het financiële kader gesteld voor de bouwopgave. De investeringskosten die gemoeid zijn met een verbouwing of nieuwbouw omvatten naast bouwkosten ook btw, gemeentelijke leges voor vergunningen en ontheffingen, rentekosten en de honoraria van de architect, de constructeur en de overige bij het project betrokken adviseurs. Heldere afspraken over beschikbare budgetten dragen bij aan een soepel verlopend ontwerpproces.

Bron: Architecten 2010/2011, BNA. Amsterdam 2010.